De recyclage van zonnepanelen wordt de komende jaren een groot verhaal, om een simpele reden: de installatiegolf van 2009 tot 2012 bereikt stilaan het einde van haar loopbaan. Panelen gaan 25 tot 30 jaar mee, en hoewel veel oudere installaties nog prima presteren, komen er elk jaar meer afgedankte exemplaren vrij door stormschade, verbouwingen, dakrenovaties en vervangingen. Het goede nieuws: een zonnepaneel is geen probleemafval. Het bestaat grotendeels uit glas en aluminium, twee van de best recycleerbare materialen die er bestaan, en de inzameling is in België wettelijk geregeld en gratis voor de particulier.
Hoe is de inzameling in België geregeld?
Zonnepanelen vallen onder de Europese regels voor afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Concreet betekent dit dat producenten en invoerders verantwoordelijk zijn voor de inzameling en verwerking van de panelen die ze op de markt brengen. In België is die taak toevertrouwd aan PV CYCLE, het beheersorganisme dat de inzameling en recyclage van afgedankte fotovoltaïsche panelen organiseert. Bij de aankoop van elk nieuw paneel wordt een recyclagebijdrage aangerekend; daarmee wordt de latere verwerking op voorhand gefinancierd.
Voor jou als eigenaar betekent dat concreet:
- Particulieren kunnen afgedankte panelen in beperkte aantallen gratis binnenbrengen op heel wat recyclageparken of bij inzamelpunten die met PV CYCLE samenwerken.
- Installateurs en professionelen geven grotere volumes af via de professionele inzamelkanalen van PV CYCLE.
- Panelen horen nooit bij het bouwafval of grofvuil: ze bevatten waardevolle materialen en kleine hoeveelheden stoffen die een gecontroleerde verwerking vragen.
De praktische modaliteiten, zoals welke parken panelen aannemen en in welke aantallen, verschillen per gemeente en evolueren; raadpleeg bij twijfel PV CYCLE of je afvalintercommunale.
Wat wordt er uit een paneel teruggewonnen?
Een klassiek kristallijn paneel bestaat ruwweg uit 70 tot 75 procent glas, ongeveer 10 procent aluminium kader, een kunststof folie en inkapseling, koperen bekabeling en een paar procent silicium met sporen van zilver en andere metalen. In de verwerking wordt het kader eraf gehaald, de aansluitdoos verwijderd en het laminaat verkleind en gescheiden:
- Glas en aluminium: vrijwel volledig recycleerbaar en meteen ook het gros van het gewicht. Daardoor halen verwerkers hoge recyclagepercentages, doorgaans ruim boven 80 procent van het paneelgewicht.
- Koper: uit bekabeling en aansluitdoos, klassiek en rendabel te recycleren.
- Silicium en zilver: het moeilijkste deel. De cellen zitten verlijmd in folie, en het zuiver terugwinnen van silicium en zilver is technisch mogelijk maar duur. Nieuwe verwerkingslijnen worden daar steeds beter in, gedreven door de waarde van die materialen.
Vuistregel: een afgedankt zonnepaneel is voor meer dan vier vijfde gewoon glas en metaal. Het hoort dus thuis in de recyclageketen, niet in een container met bouwpuin.
Wanneer dank je een paneel af, en wanneer niet?
Niet elk oud paneel is rijp voor de shredder, en niet elk kapot paneel is een reden om de hele installatie af te breken. Een paneel met gebroken glas na hagel of stormschade is einde verhaal, en dan is het meteen het moment om je verzekering aan te spreken. Maar een installatie die gewoon minder opbrengt, heeft veel vaker een versleten omvormer of slechte connectoren dan versleten panelen; lees daarover waarom je opbrengst zakt en ons artikel over de levensduur van zonnepanelen. Werkende tweedehandspanelen krijgen bovendien soms een tweede leven, al moet je bij herplaatsing opnieuw langs keuring en aanmelding.
Hoe Wattra hiermee omgaat
Voor alle duidelijkheid: Wattra plaatst geen nieuwe zonnepaneleninstallaties. Wij herstellen en vervangen bij bestaande installaties, en daar hoort de achterkant van de keten bij. Vervangen we beschadigde panelen of bouwen we een installatie af bij een dakrenovatie, dan voeren we de afgedankte panelen af via de erkende kanalen, samen met de oude omvormer en bekabeling die als elektroafval hun eigen circuit volgen. Jij houdt er geen stapel panelen tegen de garagemuur aan over, en het materiaal komt terecht waar het opnieuw grondstof wordt. Eerlijk duurt in dit vak het langst, ook voor de planeet.