Advertenties voor gratis zonnepanelen duiken met golven op: geen investering, meteen besparen, het dak van de buren ligt al vol. Laat ons meteen eerlijk zijn, want dat is hoe we bij Wattra werken: gratis zonnepanelen bestaan niet. Er bestaan wél formules waarbij iemand anders de investering draagt en jij op een andere manier betaalt: via je stroomprijs, via je dak of via een langlopend contract. Sommige van die formules zijn legitiem en kunnen voor specifieke situaties zinvol zijn. Maar je moet exact weten wat je tekent, want het verdienmodel van de aanbieder komt altijd ergens vandaan.
De drie formules achter "gratis"
- Derde-partijfinanciering (zonnestroom kopen): een bedrijf plaatst en blijft eigenaar van de installatie op jouw dak. Jij koopt de opgewekte stroom aan een afgesproken tarief, meestal iets onder de netprijs, gedurende 15 tot 25 jaar. Het bedrijf verdient het verschil tussen zijn investering en jouw jarenlange stroomafname.
- Dakverhuur of opstalrecht: jij verhuurt je dak, de aanbieder verkoopt de stroom aan jou of aan het net. Juridisch wordt vaak een recht van opstal gevestigd: de installatie is dan formeel geen deel van jouw gebouw. Dat staat in de notariële akte en duikt op bij elke latere verkoop.
- Huur of leasing van de installatie: je betaalt een vaste maandprijs voor gebruik en onderhoud. Tel alle maandbedragen over de looptijd op en vergelijk met de aankoopprijs: het verschil is de prijs van "geen investering".
Waar het kan knellen
De problemen zitten zelden in het eerste jaar en bijna altijd in jaar 8, 15 of bij een verkoop:
- Verkoop van je woning: de koper moet het lopende contract of het opstalrecht mee overnemen. Dat schrikt kandidaat-kopers en notarissen af en kan de verkoop vertragen of de prijs drukken.
- Vervroegd uitstappen: afkoopclausules zijn vaak fors, zeker in de eerste jaren. Vraag de afkooptabel per jaar op vóór je tekent.
- Wie draagt defecten? Op papier de eigenaar van de installatie. Maar wat als die firma over tien jaar niet meer bestaat? Wij komen geregeld bij mensen met een installatie op het dak waarvan de installateur verdwenen is, en bij huur- en zonnestroomformules is de afhankelijkheid nog groter dan bij aankoop.
- De stroomprijs in het contract: een tarief dat vandaag scherp lijkt, kan binnen tien jaar boven de marktprijs liggen. Kijk hoe de indexering geregeld is.
- Dak en papierwerk: dakwerken tijdens de looptijd worden een driehoeksdiscussie tussen jou, de dakwerker en de eigenaar van de panelen. En controleer wie instaat voor de keuring en de aanmelding bij Fluvius: dat moet zwart op wit staan.
Vuistregel: tel alles wat je over de volledige looptijd betaalt op, en vergelijk met de prijs van kopen, eventueel met een lening. Is het verschil groot, dan weet je wat "gratis" kost.
Voor wie kan zo'n formule tóch zinvol zijn?
Nuchter blijven werkt in twee richtingen. Wie de investering echt niet kan of wil dragen, wie op korte termijn geen kapitaal wil vastzetten of wie als KMO of VME liever een operationele kost boekt dan een investering, kan bij een correcte aanbieder een redelijke deal vinden. Voor bedrijven bestaan er bovendien klassieke alternatieven zoals financiering of leasing waarbij je wél zelf eigenaar wordt. De kernvraag blijft dezelfde: word je eigenaar op het einde, tegen welke voorwaarden, en wat gebeurt er bij verkoop, defect of faillissement van de aanbieder? Een aanbieder die op die vragen vlot en schriftelijk antwoordt, verdient je aandacht. Eén die erover heen praat, niet.
Waarom je dit van ons mag aannemen
Wattra verkoopt geen zonnepanelen, ook geen "gratis": wij plaatsen geen nieuwe installaties en hebben dus geen belang bij welke formule je kiest. Wat wij dagelijks zien, is de achterkant van het verhaal: installaties waarvan niemand nog weet wie verantwoordelijk is, omvormers die niemand komt herstellen, dossiers zonder keuring of aanmelding. Ons werkterrein is het herstellen en vervangen bij bestaande installaties, van elk merk, en het weer op orde brengen van het papierwerk. Twijfel je aan een contract dat voorligt, of zit je vast met een installatie uit zo'n formule die niemand nog onderhoudt? We bekijken het technisch dossier en zeggen je eerlijk waar je staat, ook als het antwoord is dat je beter niets koopt. Wil je eerst zelf rekenen wat een eigen installatie zou opbrengen, start dan bij hoeveel zonnepanelen heb ik nodig.