Wat je wettelijk zelf mag doen
Anders dan veel mensen denken, mag je als particulier zelf elektriciteit doen in je eigen woning. Er bestaat geen wet die zegt dat alleen een elektricien aan je installatie mag werken. De echte lat ligt ergens anders: het resultaat moet voldoen aan het AREI, het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties. Dat reglement legt vast welke draaddiktes, beveiligingen, kleuren en afstanden verplicht zijn, en het maakt geen onderscheid tussen het werk van een vakman en dat van een doe-het-zelver.
In de praktijk betekent dat: een stopcontact vervangen door een identiek exemplaar, een schakelaar of lichtarmatuur wisselen, of een lamp aansluiten op een bestaand punt, dat zijn klussen die een handige eigenaar zelf aankan. Werk altijd spanningsloos: automaat uit, spanning meten met een deugdelijke tester, en pas dan aan de slag. En hou de kleurcodes aan: geelgroen is uitsluitend voor de aarding, nooit voor iets anders.
Belangrijk om te weten: de verantwoordelijkheid ligt bij jou. Gaat er iets mis met werk dat je zelf hebt uitgevoerd, dan kun je niet terugvallen op de aansprakelijkheid van een installateur, en ook je verzekeraar zal kritischer kijken. Dat is geen reden tot paniek, wel een reden om eerlijk in te schatten waar je eigen kunnen stopt.
Wanneer een keuring verplicht is
Een erkend keuringsorganisme moet je installatie controleren in onder meer deze gevallen:
- bij een volledig nieuwe installatie, bijvoorbeeld in nieuwbouw of na een totaalrenovatie;
- bij een belangrijke wijziging of uitbreiding van de installatie, zoals extra kringen in je zekeringkast;
- bij een verzwaring van je aansluiting, bijvoorbeeld van eenfasig naar driefasig;
- bij de verkoop van een woning met een oudere installatie;
- periodiek, in principe om de 25 jaar voor huishoudelijke installaties.
De grens tussen een kleine aanpassing en een keuringsplichtige uitbreiding is niet altijd scherp. Twijfel je, vraag het dan na bij een erkend keuringsorganisme of bij je elektricien: die inschatting kost niets, een afgekeurde installatie wel. Meer over het verloop van zo'n controle lees je op onze pagina over elektrische keuring.
Wat je beter niet zelf doet
Sommige werken zijn technisch of juridisch te riskant om zelf te proberen:
- Alles vóór de teller. De aansluiting, de teller en de hoofdzekering zijn eigendom van de netbeheerder. Daar blijf je af, dat is het terrein van Fluvius.
- Je verdeelbord vernieuwen. De opbouw van een bord luistert nauw: differentiëlen, kringindeling, secties, aardingsaansluiting. Eén fout en de keurder keurt af.
- Nieuwe kringen trekken. Verkeerde draadsectie of een te zware automaat op een te dunne kabel is een klassieke brandoorzaak.
- Badkamers. Het AREI deelt een badkamer op in volumes met strikte regels per zone. Dit is de plek waar doe-het-zelvers het vaakst in de fout gaan.
- Aarding en equipotentiaalverbindingen. Onzichtbaar als het goed zit, levensgevaarlijk als het fout zit. Lees waarom in ons artikel over aarding.
Vuistregel: vervangen op een bestaand punt kun je zelf. Alles wat nieuw bij komt, dikker wordt of in het bord gebeurt, laat je uitvoeren of minstens nakijken door een vakman.
Doe-het-zelf en toch conform: zo pak je het aan
Een tussenvorm werkt vaak het best. Jij doet het kap- en slijpwerk, trekt de buizen en zet de dozen, de elektricien bekabelt, sluit aan en zorgt dat het geheel keuringsklaar is. Zo bespaar je op arbeidsuren zonder in te leveren op veiligheid. Denk ook aan je schema's: bij een keuring moet je een eendraadschema en een situatieschema kunnen voorleggen, en elke wijziging hoort daarop te staan.
Wattra werkt zo geregeld samen met handige klanten in heel het Waasland. Na een plaatsbezoek krijg je binnen 48 uur een offerte met vaste prijs, alles wordt AREI-conform opgeleverd, met keuring waar dat verplicht is. Voor woningen ouder dan 10 jaar geldt onder voorwaarden 6% btw. Wil je eerst kleiner beginnen, lees dan hoe je veilig stopcontacten bijplaatst.