Waarom niet alles gewoon via wifi loopt
Zigbee en zijn soortgenoten bestaan omdat wifi nooit ontworpen is voor domotica. Wifi is gemaakt om veel data snel te verplaatsen, video, downloads, videobellen, en dat kost stroom. Een sensor op batterijen die één keer per uur een temperatuur doorgeeft, heeft precies het omgekeerde nodig: piepkleine berichtjes, jarenlange batterijduur en een netwerk dat niet dichtslibt. Daarvoor zijn Zigbee en Z-Wave gemaakt. Wat domotica in het algemeen inhoudt, lees je in wat is domotica.
Wifi heeft wél zijn plaats: voor toestellen die vast aan het stopcontact of achter een schakelaar zitten, zoals de modules van Shelly, is het prima. Geen extra hub nodig en je netwerk ligt er toch al. Voorwaarde is dat dat netwerk degelijk is: een router uit 2015 die dertig slimme stekkers moet dragen, wordt onvermijdelijk traag. Lees in dat geval eerst wifi verbeteren: mesh of bekabeld, of laat meteen degelijke netwerkbekabeling leggen.
Zigbee en Z-Wave: de specialisten
Beide protocollen bouwen een zogenaamd mesh-netwerk: elk toestel op netstroom geeft berichten door aan zijn buren, waardoor het bereik groeit met elk toestel dat je toevoegt. De verschillen op een rij:
- Zigbee: het meest verspreide protocol, met een enorm aanbod aan betaalbare toestellen van merken zoals Aqara, IKEA en Philips Hue. Zuinig, snel en goedkoop per toestel. Het zendt op 2,4 GHz, dezelfde band als wifi, dus een doordachte kanaalkeuze is aangewezen.
- Z-Wave: zendt op een lagere frequentie (868 MHz in Europa) en heeft daardoor minder last van wifi-storing en een iets beter bereik door muren. Toestellen zijn gecertificeerd en werken onderling betrouwbaar samen, maar het aanbod is kleiner en de prijs per toestel hoger.
- Wifi: ideaal voor vaste toestellen op netstroom, ongeschikt voor batterijsensoren. Werkt zonder hub, maar leunt op de kwaliteit van je netwerk.
Vuistregel: batterijsensoren via Zigbee of Z-Wave, vaste modules mogen via wifi, en alles komt samen in één lokale hub.
Waarom je een hub wil
Zigbee- en Z-Wave-toestellen praten niet rechtstreeks met je smartphone, ze hebben een centrale nodig die hun taal spreekt. Die hub is geen noodzakelijk kwaad maar juist de kracht van het systeem: hij draait je scenario's lokaal, in je eigen woning. Valt het internet uit, dan blijft je verlichting gewoon werken. Een multiprotocolhub zoals Homey Pro spreekt Zigbee, Z-Wave, wifi, Matter en meer tegelijk, en brengt zo toestellen van verschillende merken samen in één app met gedeelde logica. Welke merken en systemen je best combineert, lees je in welk domoticasysteem kies je.
Vermijd de valkuil van één hub per merk: een bridge voor je lampen, een gateway voor je sensoren, een dongle voor je sloten. Dat wordt onbeheersbaar. Eén goede hub die alles spreekt, is de investering meer dan waard.
En wat belooft Matter dan?
Matter is geen nieuw radioprotocol maar een gemeenschappelijke taal, gedragen door onder meer Apple, Google, Amazon en Samsung. Het idee: een Matter-toestel werkt in elk Matter-ecosysteem, ongeacht het merk. Daaronder zit vaak Thread, een radionetwerk dat qua opzet op Zigbee lijkt, met mesh en lage stroomverbruik.
Onze eerlijke inschatting: Matter is veelbelovend en de richting is goed, maar de belofte is vandaag nog niet volledig ingelost. Niet elk toesteltype wordt al ondersteund, niet elke functie van een toestel is via Matter beschikbaar en de praktijk verschilt per ecosysteem. Koop dus gerust toestellen die Matter ondersteunen, dat is een zinvolle vorm van toekomstbestendigheid, maar bouw je installatie vandaag niet uitsluitend rond die belofte. Een lokale hub die meerdere protocollen spreekt, blijft de veiligste basis: die werkt nu, en neemt Matter er gaandeweg bij.
Wat wij aanraden
Voor een bestaande woning in het Waasland komt ons advies meestal hierop neer: Zigbee-sensoren, wifi- of Zigbee-modules achter de schakelaars, één lokale multiprotocolhub en een netwerk dat het geheel aankan. Wattra, erkend installateur uit Sint-Niklaas, plaatst en configureert dat als één samenhangend systeem en levert alles AREI-conform op. Na een plaatsbezoek krijg je binnen 48 uur een offerte met vaste prijs. Begin je liever klein, lees dan eerst domotica starten of bekijk wat zo'n traject kost in wat kost domotica.